— Samenvatting —
Het Near Miss effect is een psychologisch fenomeen waarbij een uitkomst die nét geen succes is door het brein wordt ervaren als “bijna winst”. Terwijl het in werkelijkheid gewoon verlies is. Dat levert in het online casino voor sommigen de nodige risico's op.
Ken je dat gevoel? Dat je aan het spelen bent op een online video slot en dat je spins steeds net niet goed vallen, maar dat je het idee hebt dat als je nog even doorspeelt er een echt grote winst komt? Dat gevoel wordt veroorzaakt door het Near Misseffect. Wat dat is leggen we je in de artikel uit.
Het Near Miss effect is een psychologisch fenomeen waarbij mensen een bijna-winst als extra motiverend ervaren, in plaats van als verlies. Het komt veel voor in situaties met kansspelen zoals gokkasten. Near Miss kun je in deze context het beste vertalen naar ‘bijna winst'.
Het Near Miss effect is geen fenomeen dat alleen met spelen op een goksite te maken heeft. Het speelt ook een rol in ons brein bij de motivatie om iets wel of niet te doen of iets nieuws te leren.
Het Near Miss effect triggert een effect in ons brein waarbij we verlies – want een niet-winnende draai op een video slot is een verloren spin – toch zien als winst. Omdat de symbolen op het speelveld zodanig zijn dat winst heel dichtbij was, zien we dit als nét geen succes. Daardoor ontstaat er een psychlogische drang om verder te spelen omdat succes heel dichtbij is.
Teken van aankomend succes
Het Near Miss effect wordt door mensen geïnterpreteerd als een signaal dat er binnenkort een grote winst in het verschiet ligt. Denk hierbij bijvoorbeeld aan:
- Twee scatter symbolen op de rollen, maar de derde valt net niet. Vaak zie je de bovenkant of onderkant van dit symbool nog nét in beeld.
- Voor het innen van geldbedragen heb je een collect-symbool op de vijfde rol van een online slot nodig. Er wordt extra op deze rol ingezoomd, maar uiteindelijk draait het collect-symbool nét één positie te ver door.
- In spellen met een rad zoals bijvoorbeeld Crazy Time draait het rad nét iets te ver door om die hele grote multiplier te winnen.
Wanneer je het Near Miss effect ervaart, ben je nu geneigd om te denken dat die bonusronde, dat collect-symbool of die grote vermenigvuldiger in de volgende spin of die spin daarna wel valt. Zo speel je door terwijl je verlies toeneemt. Dat is in geen geval verstandig.
Waarom je brein gelooft in het Near Miss effect
Je wordt bij het ervaren van het Near Miss effect in feite voor de gek gehouden door je eigen brein. Hoe kun je verlies zien als net geen winst? Dat komt omdat er op zo'n moment meerdere hersenfuncties tegelijk actief zijn.
Spelen in een legaal online casino is – als het goed is – een ontspannende bezigheid, die tegelijkertijd spannend is. Je speelt immers om echt geld. Je kunt in een casino veel geld winnen, maar ook verliezen. Die spanning zorgt voor dopamine in ons brein. Daardoor beleven we alles heel intensief en wordt de motivatie om te winnen groter, waardoor we meer risico gaan nemen. Bijna winsten zien we dan als een indicatie voor een grote aankomende winst.
Tegelijkertijd leert ons brein zichzelf dat bijna winst een goede motivatie is om het nog een keer te proberen. Dit proces versterkt zichzelf als er daadwerkelijk enkele spins later een goede winst gemaakt wordt. Dit echter gebaseerd op toeval en geen goed doordacht systeem.
Illusie van controle
Elke spin op een online gokkast staat op zichzelf. De uitkomst is volstrekt willekeurig. Er is geen sprake van een serie aan resultaten. Toch worden bijna winsten bij het Near Miss effect gezien als een indicatie voor aankomend succes. Daaruit ontstaat de illusie dat je controle hebt over het spel. Dat is een gevaarlijke gedachte want daardoor kan onmatig en risicovol speelgedrag ontstaan.
Ik herken de gedachte ‘die bonusronde gaat binnenkort echt vallen' wel.
Je hebt dan al een aantal keer in een relatief beperkt aantal spins 2 scatters tegelijkertijd op je rollen gedraaid en het is echt wachten op de derde. 100 spins en een heel aantal euro's later wacht je nog steeds op de spin met 3 scatters.
Er kleven 2 grote risico's aan het Near Miss effect. Het eerste risico is dat je meer speelt dan je van plan was en daardoor meer geld verliest. Het tweede risico is dat je daarna door blijft spelen omdat je het niet ingecalculeerde verlies weer terug wilt winnen. Als je gaat jagen om verloren geld terug te winnen, kun je je hele bankroll verliezen.
Het is heel belangrijk om bij jezelf kritisch af te vragen of het nog okay is om 10, 20 spins extra te draaien omdat je denkt dat de bonusronde eraan komt. Die bonusronde valt volstrekt willekeurig. En stiekem weet je dat echt wel. Dus stop op tijd.
Spelen online casino's in op het Near Miss effect?
Niet direct. Maar spelmakers wel. En daarom online casino's ook. Spelmakers ontwikkelen slots zodanig dat er een Near Miss effect in het spel zit. Daarbij kun je denken aan een extra focus op de derde, vierde of vijfde rol van een gokkast als op de eerste twee rollen een scatter-symbool is geland, zoals bijvoorbeeld gebeurd bij het spel Big Bass Splash.
Bij Big Bass Splash draaien de vierde en de vijfde rol bij deze spin sneller en langer door om de spanning op te bouwen of die derde scatter ook op de rollen landt. In dit specifieke spel wordt het Near Miss effect nog eens extra versterkt door de respin die je krijgt als je met 2 scatters eindigt die niet op de onderste rij staan.
Andere manieren waarop spelmakers het Near Miss effect opnemen in de spellen die ze maken, is door winnende symbolen nét buiten het speelveld te laten landen en door de geluidseffecten. Met spannende geluidseffecten wordt de aandacht op het te behalen symbool gelegd. Daardoor wordt de spanning en de haalbaarheid nog eens extra benadrukt.
Spelmakers stoppen dit soort effecten bewust in hun spellen. Het is onderdeel van de online casino ervaring en daarom niet erg. Het is aan jou als speler om je eigen grenzen te bewaken.
3 tips om te voorkomen dat je valt voor het Near Miss effect
De eerste en belangrijkste tip om te voorkomen dat je wordt meegesleept in het Near Miss effect is door bewust te spelen. Blijf je realiseren dat je speelt op spellen die totaal willekeurig een uitkomst produceren. De ene spin heeft niets te maken met de volgende spin.
Om bewust na te blijven denken is het belangrijk dat je nuchter en uitgerust speelt. Bezoek het online casino niet als je onder de invloed bent van bijvoorbeeld alcohol. Het is ook verstandig om niet te spelen als heel erg moe bent.
Een tweede tip is om voordat je gaat spelen met jezelf af te spreken hoeveel geld je maximaal wilt verliezen. Stop dan ook echt als je dit bedrag bereikt. Als je dit lastig vind, kunnen online casino's je helpen. Bij alle legale Nederlandse casino's kun je een verlieslimiet instellen. Je wordt dan automatisch uitgelogd op het moment dat je deze limiet bereikt hebt.
De derde en laatste tip is om de slots waarop je speelt af te wisselen. Zo voorkom je dat je heel erg gefocust raakt op ‘die ene spin'. Je speelt voor je plezier, niet om geld te verdienen. Door met regelmaat te wisselen van spel, houdt je je online casino-ervaring ontspannen.
