— Samenvatting —
Sinds de invoering van legaal gokken in oktober 2021 heeft de Nederlandse overheid de regels voor online casino's al vaak aangepast. Hoe zien de regels er nu uit? En hoe werken ze nu écht? OnlineCasinoGround zocht het uit.
Toen online kansspelen in oktober 2021 werden gelegaliseerd, was het uitgangspunt duidelijk: spelers moesten veilig kunnen gokken bij betrouwbare legale casino's. Inmiddels is de Nederlandse kansspelmarkt bijna vijf jaar verder en is de regelgeving flink aangescherpt. Niet alleen voor aanbieders, maar ook voor spelers is er veel veranderd.
Als je vandaag een account aanmaakt bij een legaal online casino merk je al snel dat gokken in Nederland heel anders werkt dan enkele jaren geleden. Van verplichte stortingslimieten tot persoonlijke gesprekken bij hogere uitgaven: online casino's zijn steeds meer ingericht om problematisch speelgedrag te voorkomen.
Een account openen
Een account openen bij een legaal online casino begint met een uitgebreide identiteitscontrole. Je moet jouw identiteit bevestigen. Daarna wordt automatisch gecontroleerd of je in CRUKS, het Centraal Register Uitsluiting Kansspelen, staat. Sta je hier in? Dan krijg je geen toegang tot Nederlandse online casino's of fysieke casino's met een vergunning.
Deze controle is verplicht voor iedere vergunninghouder. En niet alleen als je een nieuw account opent. Iedere keer dat je inlogt, controleert het casino of je in CRUKS staat. Jouw persoonlijke situatie kan immers veranderen. Die controle of spelers in CRUKS staan is zo belangrijk dat online casino's jou niet mogen laten inloggen als CRUKS offline is.
CRUKS is een heel effectief middel bij het tegengaan van verslavingsproblematiek. Steeds meer mensen weten CRUKS te vinden en schrijven zichzelf voor een bepaalde periode uit voor deelname aan kansspelen. Dit is een goede zaak.
Met deze stelselmatige controle onderscheidt de Nederlandse markt zich duidelijk van veel buitenlandse aanbieders, waar dergelijke controles vaak ontbreken.
Speellimieten zijn niet vrijblijvend
Een van de grootste veranderingen kwam op 1 oktober 2024. Sindsdien moeten spelers al tijdens de registratie een maandelijks stortings- en speellimiet instellen. Daarbij gelden duidelijke drempelbedragen.
Voor volwassenen bedraagt de standaardgrens € 700 netto stortingen per maand. Voor jongvolwassenen tussen 18 en 24 jaar ligt deze grens op € 300. Is een account na het invoeren van deze regels aangemaakt? Dan gelden er nog lagere limieten van respectievelijk € 350 voor volwassenen en € 150 voor jongvolwassenen.
Wil een speler een hogere limiet instellen, dan kan dat niet meer met één druk op de knop. Spelers moeten kunnen aantonen dat ze een hogere limiet kunnen dragen.
Een netto stortingslimiet verhogen is een kwestie van met de billen bloot gaan. Je moet je financiële situatie, waaronder je inkomen delen met het online casino. Er volgt eerst een verplicht persoonlijk contactmoment, waarbij het casino je moet wijzen op de financiële risico's.
Het effect van deze maatregel is tweeledig. Enerzijds blijkt dit goed te werken. Veel spelers kiezen na zo'n gesprek alsnog voor een lagere limiet. Anderzijds kiezen spelers ervoor om bij illegale casino's te gaan spelen omdat ze daar geen draagkracht hoeven aan te tonen. Dat is natuurlijk niet de bedoeling van deze regelgeving.
Heet politiek hangijzer: de zorgplicht
Online casino's zijn verantwoordelijk voor de gezondheid en het speelgedrag van spelers in hun casino. Dit wordt de zorgplicht genoemd. Dat betekent dat casino's jouw activiteiten van het moment dat je inlogt tot het moment dat je weet uitlogt, moet monitoren en in moet grijpen als ze denken dat het fout gaat.
Waar casino's vroeger vooral achteraf ingrepen, wordt tegenwoordig veel eerder actie verwacht. Nederlandse vergunninghouders moeten voortdurend controleren of je risicovol gedrag vertonen.
Daarbij kijken ze onder andere naar:
- Opvallend hoge stortingen
- Langdurige speelsessies
- Nachtelijk speelgedrag
- Plotseling veranderend speelpatroon
- Signalen dat een speler financiële problemen kan krijgen
Als je meerdere risicosignalen vertoont, moet het casino contact opnemen. Dat begint vaak met een waarschuwing of advies, maar kan uiteindelijk leiden tot beperkingen op je account of zelfs een gedwongen uitsluiting via CRUKS wanneer de situatie daarom vraagt. De Kansspelautoriteit heeft hiervoor in 2026 aanvullende richtlijnen gepubliceerd om duidelijker te maken wat van vergunninghouders wordt verwacht.
Bij de zorgplicht vind ik dat de schoen nog altijd een beetje wringt in de regelgeving. Ja, gokken is een bezigheid die niet zonder risico's is. Ja, het is terecht dat aanbieders van gokken maatregelen moeten nemen om die risico's te beperken.
Je kunt de verantwoordelijkheid voor het veilig maken van gokken niet alleen neerleggen bij bedrijven die er geld aan verdienen. Het is een politieke fout geweest om aanbieders de kar te laten trekken als het gaat om het invullen van de zorgplicht.
De huidige regelgeving werkt beter en er zijn nog meer maatregelen op komst want de politieke discussie lijkt zich toe te spitsen op de verantwoordelijkheid van casino's, maar is inmiddels al zo vaak aangepast dat er (te)veel spelers afgehaakt zijn. Zij zijn uit beeld verdwenen en dat was nu net niet de insteek bij het legaliseren van online gokken.
Toekomstige maatregelen
Misschien merk jij ook wel op dat Nederlandse online casino's minder “vrij” aanvoelen dan andere casino'? Dat is geen toeval. Casino's met een vergunning moeten zich houden aan een uitgebreid pakket regels. En dat is nog niet alles. Het is goed denkbaar dat er nog een flink aantal maatregelen op komst zijn.
Het kabinet-Jetten heeft aangekondigd de wet verder te willen aanscherpen. Er worden door staatssecretaris Claudia van Bruggen (D66) flink wat extra maatregelen voorbereidt.
- Een volledig verbod op reclame voor online kansspelen
- Een verbod op welkomstbonussen
- Overkoepelende stortingslimieten die voor alle aanbieders samen gelden
- Extra maatregelen tegen illegale aanbieders
- Mogelijk een beperking van het aantal vergunninghouders
Deze plannen moeten de bescherming van jou als speler verder vergroten, terwijl tegelijkertijd geprobeerd wordt spelers binnen het legale aanbod te houden.
Concluderend zouden we kunnen zeggen dat er in 2021 met een te optimistische blik naar legaal online gokken is gekeken. De regels waren onvoldoende duidelijk. Er is teveel vertrouwen gesteld in het zelfregulerend vermogen van de online casino's. Met een flink aantal aanpassingen, zijn we nu qua regels in een situatie belandt dat eigenlijk niemand echt tevreden is.
Waar de nadruk bij de legalisering vooral lag op het creëren van een legaal alternatief voor buitenlandse casino's, ligt de focus nu steeds sterker op consumentenbescherming. Daar zijn met name politici als Mirjam Bikker (ChristenUnie) verantwoordelijk voor.
Het huidige kabinet lijkt er in mee te gaan dat verslavingsproblematiek vooral door het aanbod ontstaat en niet door de vraag. Daardoor gaat er een pakket maatregelen komen dat het voortbestaan van de legale kansspelmarkt gaat bedreigen, terwijl meer en meer spelers van de radar verdwijnen en gaan spelen bij de illegale casino's. Dat is geen goede ontwikkeling.
Wat mij betreft gaat het kabinet terug naar de tekentafel en stelt het zichzelf de vraag ‘hoe kunnen we de regels zo opstellen dat spelers graag bij de veiligere legale casino's spelen en de illegale aanbieders van de markt verdwijnen?' Dat doen ze niet met nog verdergaande reclamebeperkingen en een verbod op welkomstbonussen kan ik je verzekeren.
