— Samenvatting —
In dit artikel lees je argumenten die pleiten tegen een totaalverbod op gokreclame. Ook belichten we de argumenten die pleiten voor een reclameverbod. Onze conclusie is dat een totaalverbod op reclame niet wenselijk is zolang de illegale markt wel reclame kan maken.
Het minderheidskabinet Jetten I maakte als één van de eerste maatregelen uit het coalitie-akkoord bekend dat het van plan is om reclame voor online casino's volledig te verbieden. In dit artikel leggen we je uit waarom dat wel of geen goed idee is.
Er is al sinds het legaliseren van online gokken in oktober 2021 ontzettend veel te doen over gokreclames. De eerste 10 casino's die online kwamen veroorzaakten zo'n stortvloed aan reclame dat politiek Den Haag zich een hoedje schrok.
Er werden al snel maatregelen genomen. Ongericht reclame maken mocht niet meer. Dat werd geregeld in het besluit ORKA – Ongerichte Reclame Kansspelen op Afstand. Daarmee kwam er een einde aan reclames voor legale casino's op radio & televisie en in het straatbeeld, zoals in bushokjes.
Een jaar later werd het verboden om evenementen te sponsoren en sinds 1 juli 2025 mogen online casino's ook geen sportclubs meer sponsoren.
Online adverteren onder vuur
Online casino's met een vergunning van de Kansspelautoriteit mogen nog wel reclame maken op internet. Maar ook daar wil de politiek nu een streep doorheen zetten. Het nieuwe kabinet streeft naar een volledig reclameverbod voor de online kansspelmarkt.
Los van het feit of je voor of tegen een totaalverbod op reclame voor online kansspelen bent, is het maar de vraag in hoeverre het nieuwe kabinet dit voornemen over de streep krijgt. De coalitie van D66, VVD en CDA heeft zowel in de Tweede Kamer als in de Eerste Kamer geen meerderheid.
Zoals met ieder politiek voornemen iets te veranderen op de online kansspelmarkt zijn er voorstanders en tegenstanders. De voorstanders vinden een totaal reclameverbod de nodige volgende stap op weg naar het compleet verbieden van online gokken.
De tegenstanders zien vooral het gevaar dat spelers zoals jij en ik het verschil tussen legale en illegale casino's niet meer kunnen zien. Als legale casino's niet meer mogen adverteren, ligt de weg vrij voor illegale casino's om spelers te winnen voor het illegale circuit.
Verstrekkende gevolgen
Vanuit diverse hoeken klinkt door dat het politieke voornemen om gokreclames volledig te verbieden verstrekkende gevolgen zal hebben. Michel Groothuizen, de huidige voorzitter van de Kansspelautoriteit, noemde in een TV-uitzending van het actualiteitenprogramma EenVandaag een algeheel reclameverbod voor legale casino's “niet het juiste instrument”.
Ook de politicus die momenteel verantwoordelijk is voor het kansspelbeleid is sceptisch. Staatssecretaris Arno Rutte (VVD) zei bij het beantwoorden van Kamervragen van CDA-politica Jeltje Straatman dat een verbod op reclame voor legale casino's de kern van het probleem dat illegale goksites veroorzaken niet op zal lossen.
Peter-Paul de Goeij – voormalig directeur van de inmiddels opgeheven branchevereniging NOGA – gaat zelfs nog een stapje verder. In zijn column op CasinoNieuws.nl noemt De Goeij de aangekondigde maatregelen “bestuurlijk roekeloos”.
Het zegt natuurlijk wel wat als 3 zwaargewichten zoals de voorzitter van de Kansspelautoriteit, de huidige staatssecretaris en een doorgewinterde Kansspelexpert allen tot de conclusie komen dat een totaal reclameverbod niet de juiste oplossing is.
Het argument dat een verbod op reclame maken voor het legale aanbod alleen maar koren op de molen van illegale casino's is, kan ik alleen maar bevestigen.
De Kansspelautoriteit slaagt er maar niet in om illegale casino's uit Nederland te weren. De meest dubieuze casino's adverteren in spelletjes die niets met gokken te maken hebben, op Facebook en in Google zonder dat ze aangepakt worden.
Dat is bijzonder schadelijk. Als spelers alleen maar reclame van illegale casino's zien en legale casino's zichzelf niet als legaal kunnen presenteren, wordt de herkenbaarheid van een legaal casino alleen maar slechter. Er zijn al veel mensen die zeggen het verschil tussen een legaal en illegaal casino niet te kennen.
De andere kant van de medaille
Er is echter ook een andere kant van de medaille. De maatregelen die zijn genomen om reclame maken te beperken, hebben online casino's ook wel aan zichzelf te danken. In de eerste periode dat online gokken legaal was, hebben casino's als BetCity, TOTO en Holland Casino zóveel reclame gemaakt dat het echt storend werd.
Er ging geen reclameblok op televisie voorbij zonder gokreclames. In het straatbeeld waren de posters in bushokjes of op billboards langs de snelweg voor online casino's niet te missen. Er werd zoveel voor online gokken geadverteerd dat het irritant werd.
Irritatie was echter niet de hoofdreden om ongerichte reclame te verbieden. De grootste zorg voor de politiek en mensen in de hulpverlening is de aantrekkingskracht van al die reclame op spelers voor wie gokken geen goed idee is.
Reclame voor gokken heeft een aantrekkingskracht op mensen die eigenlijk helemaal niet van plan waren om te gokken. De negatieve kanten van gokken zoals verslavingsproblematiek en (financiële) problemen waren (en zijn) de belangrijkste reden om de marketing mogelijkheden voor online casino's te beperken.
Het is een feit dat de eerste vergunninghouders teveel reclame gemaakt hebben. Ondanks dat ze vooraf gezegd hadden dat ze dat niet zouden doen. Bij sommige casino's was het zelfs onderdeel van de strategie om zoveel reclame te maken om een marktaandeel te verkrijgen en vervolgens het casino te verkopen om de bestede marketing euro's terug te verdienen.
Casino's zijn in het verleden ook regelmatig op de vingers getikt voor het overtreden van de geldende reclameregels. Dus dat er marketing kanalen zoals sportsponsoring of reclames op TV verboden zijn, hebben ze ook echt grotendeels aan zichzelf te danken.
Nog altijd zijn er online casino's die dusdanig overmatig adverteren op kanalen die nog wel mogen, dat het echt heel logisch voelt dat ook die vorm van marketing verboden gaat worden. Banners van online casino's die volledige websites overnemen zijn nog altijd dagelijkse praktijk. En nee, dat is niet ok.
Spelersbescherming
Wat is nu de waarheid? Hebben online casino's het voor zichzelf verpest en wordt er terecht gewerkt aan een totaalverbod op gokreclame?
Om die vraag te beantwoorden moeten we terug naar de doelstelling die de Nederlandse politiek had toen gokken legaal gemaakt werd. Het doel was om spelers beter te beschermen tegen de negatieve gevolgen die gokken kan hebben.
Het doel was om meer dan 80% van alle spelers die online gokken dat te laten doen bij een legaal casino. Een casino dus waar spelers gemonitord worden. Waar er speellimieten en storingslimieten gelden om overmatig speelgedrag te voorkomen. En waar aan de bel getrokken wordt als casino's signalen zien dat het niet goed gaat.
Die doelstelling is ruimschoots gehaald. De Kansspelautoriteit deelt iedere rapportage opnieuw dat meer dan 90% van alle spelers bij legale casino's speelt. Dat is echter geen reden om de casino's de duimschroeven aan te draaien.
De spelers mogen nu dan wel in grote meerderheid legaal spelen, maar blijft dat zo? Illegale casino's winnen steeds meer terrein. Al bijna de helft van al het geld dat we inzetten in het casino wordt bij illegale aanbieders uitgegeven. De Kansspelautoriteit slaagt er niet in om illegale casino's te weren zodat steeds onduidelijker wordt welke casino's legaal zijn welke niet. Illegale casino's gaan steeds meer op legale casino lijken. Een zorgelijke situatie.
Conclusie
Ik ben geen voorstander van een totaal reclameverbod voor online casino's met een vergunning. De belangrijkste reden daarvoor is dat legale casino's zichzelf kenbaar moeten kunnen maken tussen de stortvloed aan reclames en advertenties voor illegale casino's.
Spelers moeten kunnen zien dat er een legaal aanbod is. Een aanbod waar verantwoord spelen gewaarborgd is.
Maar ik vind wel dat er bij iemand al een interesse in gokken moet zijn voordat hij of zij geconfronteerd wordt met gokreclames van legale casino's. Ik snap dat casino's dat graag anders zouden willen, maar ik vind de manier waarop zij met sommige marketingkanalen omgegaan zijn niet echt slim.
Casino's moeten kunnen adverteren op hun eigen kanalen zoals social media en ook voor websites als OnlineCasinoGround, waar je als je interesse hebt in online gokken veel informatie kunt vinden, moet er een plek zijn. Anders loopt je als beginnende speler regelrecht in de armen van de illegale casino's. Met alle gevolgen van dien.
